DOÇ.DR.MELİH BULU ANSİAD ÜYELERİNE ŞEHİRLERİN REKABETİNİ ANLATTI


ANTALYA, TÜRKİYE İLLERİ ARASINDA REKABETÇİLİK ENDEKSİNE GÖRE 11.SIRADA

Antalya Sanayici ve İşadamları Derneği (ANSİAD) 2013 yılının altıncı olağan toplantısında konuşan İstanbul Şehir Üniversitesi İşletme Bölüm Başkanı Doç Dr. Melih Bulu, şehirlerin rekabetinde Antalya'yı değerlendirirken, “Erişilebilirlikte Antalya'nın problemi var. Deniz var ama deniz ulaşımı yok. Hızlısından vazgeçtim tren yok. Limanla tren bağlantısı yok. Karayolu tek bir taraftan geliyor, doğusu sıkıntılı. Bunları çözemezseniz ileride daha çok sıkıntı yaşayacaksınız” dedi.

Hotel Su’da gerçekleştirilen ve 60'a yakın üyenin katıldığı toplantının açılışında üye işyeri tanıtımı yapıldı. Üye Korhan Sefa Tolunay, babası Orhan Tolunay'ın başlattığı ve birlikte sürdürdükleri, Zümrüt Kuyumculuk ve Gazetecilik Şirketinden başlayarak bugüne kadar kurdukları 13 şirketi tanıttı. Son olarak girdikleri inşaat sektöründe de bugüne kadar 13 bin metrekare konut yaptıklarını söyledi.
Toplantı başkanlığını Orhan Şenoğlu'nun yaptığı, İstanbul Şehir Üniversitesi İİBF İşletme Bölüm Başkanı ve ünlü işadamı Ali Sabancı'nın başkanlığını yaptığı Uluslararası Rekabet Araştırmaları Kurumu Genel Sekreteri Doç Dr. Melih Bulu, “Türkiye Şehirlerinin Rekabetçiliğinin Analizi: Antalya Resmin Neresinde?” konulu bir sunum yaptı.

ŞEHİR NÜFUSU, KIRSAL NÜFUSUNU GEÇTİ
Kısa adı URAK olan Uluslararası Rekabet Araştırmaları Kurumu olarak şehirlerin, ülkelerin, sektörlerin rekabetini araştırdıklarını belirten Doç Dr. Melih Bulu, “Dünyayı geziyoruz, tanıyoruz, Çin ne yapıyor, Hindistan ne yapıyor, Rusya nereye gidiyor?. Bunları tespit ediyoruz” dedi.

2007 Yılında ilk defa şehirlerde yaşayanların sayısının kırsal kesimi geçtiğine dikkat çeken ve göçün yoğunlaşması ile birlikte şehirlerin hemen yanı başında metropollerin oluştuğunu söyleyen Doç Dr. Melih Bulu, Türkiye'de bu oranın yüzde 80'e kadar ulaştığını, şehirlere göçü engellemeye çalışan bütün girişimlerin de sonuçsuz kaldığını belirtti.

Doç Dr. Melih Bulu, şehirlerin rekabetini bunun üzerine ele aldıklarını belirterek, elde ettikleri ilk verileri şöyle anlattı:
“Birincisi; Kalifiye iş gücünü çeken şehirler rekabet avantajı yakalıyor. İkincisi; Şirketler; kalifiye işgücü, altyapı ve ulaşılabilirlik gibi kriterlere bakarak şehir seçimi yapıyorlar. Üçüncüsü; kalifiye işgücü yaşanabilir şehirleri seçiyor. Bunları örneklersek, şehirlerin çevresinde metropoller oluşuyor demiştik. Tokyo'nun metropol alanlarında 30 milyon nüfus yaşıyor. Metropol alanlarındaki üretim, şehirlerden daha verimli. Kalifiye bir kişi bile bir şehrin kaderini değiştirebiliyor. Bunu örneklersek bugün Almanya'nın Heidelberg şehri dünyada baskı makineleri satışının tek başına yüzde 40'ını karşılıyor. Bunun sebebi ne biliyor musunuz? İlk matbaayı icat eden Gutenberg, Heidelberg'de doğmuş.”

“BİZ AKADEMİSYENLER ARTIK FUTBOLCU GİBİ TRANSFER OLUYORUZ”

Sermaye ve altyapının ikinci derecede önemli hale geldiğini ve şehre kalifiye işgücü geliyorsa her şeyin değişebileceğini anlatan Doç Dr. Bulu, “Böyle olunca şehri yönetenler kentin ekonomik gelişmesini sağlamak üzere, insanların yaşayabilecekleri en uygun ortamları hazırlamaya ve sağlamaya çalışıyorlar. Bugün Tokyo'da dairelerin metrekare birim fiyatı 1 milyon dolar. Bu rakam İstanbul'da en az 25 bin, Antalya'da ise 2-3 bin dolar civarındadır. Şehirlerde yeni üniversiteler açmak isteniyor. Sırf kalifiye eleman yetiştirebilmek için. Yeni üniversiteler açılabilir. Ama üniversitelere hoca ve yetiştirecek asistan bulmak zorlaşıyor. Biz akademisyenler artık futbolcu gibi transfer oluyoruz” diye konuştu.

Bu noktadan hareketle iller arası rekabetçilik endeksleri hazırlamayı kararlaştırdıklarını dile getiren Doç Dr. Melih Bulu, “Bu araştırmayı 40 değişken ve 4 de alt değişkeni kriter alarak yapıyoruz. Alt değişkenlerimiz 1. O şehrin yaşam kalitesi (Beşeri sermaye) 2. Markalaşma becerisi ve inovasyon 3. Ticaret becerisi ve üretim potansiyeli, 4- Erişilebilirlik. Belirlediğimiz 40 değişkeni de bu alt değişkenlere uyarladığımızda doğru bir sonuç aldığımızı sanıyorum” dedi.

Alt değişkenlere bir de örnek veren Doç. Bulu, bir şehrin yaşam kalitesini de belirlerken, dikkat ettikleri değişkenleri de şöyle sıraladı:
“O kentte kişi başı olmak üzere; öğretim üyesi ve üniversite sayısı, uzman hekim sayısı, üniversite sınavlarındaki başarı oranı, hastanelerde yatak sayısı, otomobil sayısı, mevduat miktarı, işlenen suçlar sayısı, şehirleşme oranı, AVM sayısı, oteller yatak kapasitesi, elektrik abonesi, toplanan vergi miktarı, mükellef sayısı, kamu yatırımları, açılan şirket sayısı v.s.”

ANTALYA 11. SIRADA
Alt kriterlerden bir diğeri olan kente erişilebilirliğin de önemli olduğuna dikkat çeken Bulu, bu kriterler doğrultusunda İstanbul'un rekabetçilik endeksinde açık ara birinci geldiğini söyledi. Sıralamada şehirler yukarıya çıktıkça ekonomik üretimlerinin arttığını, buna paralel daha fazla göç aldığını söyleyen Doç. Bulu, alt endekslerin ortalamasından elde edilen ve Antalya'nın 11. sırada yer aldığı şehirlerin rekabetçilik endeksinde İstanbul'dan sonra gelen illeri de şöyle sıraladı.
“2. Ankara, 3. İzmir, 4. Kocaeli, 5. Bursa, 6, Adana, 7. Tekirdağ, 8. Eskişehir, 9-Gaziantep, 10. Hatay, 11. Antalya, 12. Konya”

ANTALYA ERİŞİLEBİLİRLİKTE SONUNCU, TİCARET BECERİSİNDE 13.
Antalya'nın 10 yıldır istikrarlı bir şekilde 11 ve 12. sıralarda yer aldığını dile getiren Doç.Dr. Melih Bulu, bu sonucun elde edilmesini sağlayan ve 25 ilin yer aldığı alt kriterlerin sonuçlarını ve ilk 10'a giren illeri de şöyle anlattı:
“- Yaşam kalitesi sıralamasında iller;
İstanbul, Ankara, Eskişehir, İzmir, Antalya, Edirne, Bolu, Isparta, Kırıkkale, Bursa
- Markalaşma becerisi sıralaması:
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Gaziantep, Konya, Kayseri, Manisa, Kocaeli, Antalya
- Ticaret becerisi sıralaması;
İstanbul, Ankara, Kocaeli, İzmir, Bursa, Hatay, Gaziantep, Konya, Tekirdağ, Urfa
(Bu sıralamada Antalya 13).
- Erişilebilirlik- Ulaşılabilirlik Sıralaması;
İstanbul, Hatay, Tekirdağ, İzmir, Adana, Kocaeli, Gaziantep, Ankara, Bursa, Zonguldak
(Bu endekste Antalya 25. olarak sonuncu)”

Dinleyicilerin bu sıralamalara Antalya'ya haksızlık yapıldığı yolundaki eleştiriler üzerine; Doç.Dr.Melih Bulu, bunun bir ekonomik üretim endeksi olmadığını, bu tabloların rekabetçilik kabiliyetini ortaya koyduğunu belirterek, “Bu göstergeler şehirlerin ileride nerelere gidebileceğini gösteriyor. Erişilebilirlikte Antalya'nın problemi var. Deniz var ama deniz ulaşımı yok. Hızlısından vazgeçtim tren yok. Limanla tren bağlantısı yok. Karayolu tek bir taraftan geliyor, doğusu sıkıntılı. Bunları çözemezseniz ileride daha çok sıkıntı yaşayacaksınız” dedi.

ANTALYA'MIZ HEPİMİZİN GÖZÜNDE ÇOK KIYMETLİ
Soru ve cevapların ardından kapanış konuşmasını yapan Antalya Sanayici ve İşadamları Derneği (ANSİAD) Başkanı Ali Eroğlu, Antalya'yı hep dünya kenti olarak yorumladıklarını ve içselleştirdiklerini belirterek, “Ancak bu kriterlerin çeşitlendirilebileceğini ve ek verilerle daha doğru sonuçlara ulaşabileceğimizi sanıyorum. Örneğin kamu yatırımlarına bakarken, bu yatırımlardan Antalya ne kadar pay almış, buna da bakmak gerekiyor” dedi.

Doç Dr. Bulu'ya teşekkür eden Eroğlu, “Bize ayna oldunuz. Ve kendimizle yüzleşmemiz gerektiğini görüyoruz. Doğal bir cennet olan Antalya bizim, hepimizin gözünde çok kıymetli. Sadece tarım ve turizm kenti olarak düşündüğümüz Antalya'yı başka platformlara da taşımamız gerektiğini gördük. Egolarımızı düşürüp, hedeflerimizi yükseltip, alternatif katma değerler arayışımızı sürdürerek şehirlerarası, hatta uluslararası rekabete katılmamız gerekiyor” diye konuştu.  Eroğlu daha sonra da konuk konuşmacı Doç.Dr.Melih Bulu'ya toplantının anısına bir plaket verdi.