PROF.DR.ERKUT VE MELEK YATIRIMCI ASLANOBA ANSİAD'A KONUK OLDU


''TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ GİRİŞİMCİLİĞİ KÖRELTMEK ÜZERİNE KURULMUŞ''

Antalya Sanayici ve İşadamları Derneği (ANSİAD) 2013 yılı 18. olağan toplantısına Özyeğin Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Erhan Erkut ile Türkiye'nin ilk melek yatırımcısı Hasan Aslanoba konuk oldu. Prof. Erkut, ''Türkiye'de girişimcilik çok geri. Türk Eğitim sistemi girişimciliği köreltmek üzerine kurulmuştur. Üniversitelerimiz de çok geri, liderlik yapamıyorlar'' dedi. ABD'de 250 bin meleğin yılda 20 milyar dolarlık yatırım yaptığını söyledi ve ''Türkiye'de sermaye bulmak çok kolay, girişimci bulmak zor'' diye konuştu.

ANSİAD önceki dönem başkanlarından M. Hilmi Ünsal'ın başkanlığında Su otelde düzenlenen toplantıda, Özyeğin Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Erhan Erkut; ''Dünyada ve Türkiye’de Melek Yatırımcılık'', Melek yatırımcı, Aslanoba Gıda A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Aslanoba'da ''Neden Melek yatırımcı oldum'' konularında birer sunum yaptılar.

Prof. Dr. Erhan Erkut, girişimciliğin yaygınlaşması konusunda ANSİAD'ın somut bir başarı ortaya koyduğunu belirterek, ''Dünyada ekonomik gelişmenin tek yolunun girişimcilik olduğu artık ortadadır. Ancak girişimcilik Türkiye'de çok geridir. Türk eğitim sistemi girişimciliği köreltmek üzerine kurulmuştur. Bunun değişmesi gerekir. Değişimin STK'larla yapılması gerekir, bu konuda üniversitelerimiz çok geride'' dedi.

Amerika ve Avrupa'da yaygılaşan girişimciliğin evrelerini ve meleklerin nasıl ortaya çıktıklarını anlatan Prof. Erkut; ''Melek yatırımcı ile girişimci ilişkisi tıpkı bir evlilik gibi. Belli bir zaman geçiyor ve mutlu evlilik sona eriyor. Bu ortalama 5-7 yıl'' dedi. Meleklerin de çeşitleri olduğunu, gizli, bakir, gelir peşinde olan, girişimci, süper meleklere örnekler veren Prof. Dr. Erhan Erkut, meleklerin çoğunlukla 35-60 yaş arasında erkek, üniversite mezunu, başarıya ulaşmış, girişimci ve paylaşan, sektörü tanıyan, girişimciye yakın profesyoneller olduğunu dile getirdi. Meleklerin, maddi kazanç elde etmek başta olmak üzere, tatmin olmak, destek vermek, teknolojiyi daha iyi takip edebilmek, portföy oluşturmak, ekonomik gelişmeye katkı vermek amaçlarından biri nedeniyle melek olduklarını da söyleyen Erkut şöyle devam etti:

ABD'de 250 bin melek var

''Ancak meleklerin yatırımları her zaman risklidir. Genelde 10 yatırımdan 5'i batıyor. 4'ü kendini kurtarıyor, biri çok kazandırıyor. Bir tanıdığınız filan varsa Devletten ihale filan alabiliyorsanız bu işten daha iyi ve sağlam''

ABD'de 250 bin melek yatırımcı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Erkut, ''Ortalama yatırım 200 bin euro, bu alanda yıllık yatırım ise 20 milyar euro. Google, yahoo, amazon, facebook gibi yatırımlar da bunlardan birkaçı'' dedi. Bir melek yatırımcının kendisine gelen 100 girişim teklifinin 2-3 dakika süren sunumunun ardından, 30 dakikalık değerlendirme sonucu 40'ını, 3 saatlik değerlendirme sonucu 25'ini, bir günlük değerlendirme sonucu da 10'unu elediğini geriye kalan 5 teklifin pazarlığından sonra 3'ünü reddedip, ikisini aldığını söyleyen Erkut, Türkiye'deki durumu da şöyle özetledi:

''Türkiye'de maalesef 130 akredite melek var. Bugüne kadar 30'u hiç yatırım yapmadı. Galata, E-Tohum ve Keiretsu benim bildiğim üç önemli yatırım ağı. Yatırımcılar sadece İstanbul ve Ankara'da neden Antalya'da olmasın. 10 kişi bir araya gelip kurabilir. Ülkenin bir yılda 700 bin yeni istihdama ihtiyacı var. Hasan Aslanoba bu işte en güzel örnek. Bu yıl 39 projeye 35 milyon dolar yatırdı''

Hasan Aslanoba, bu yıl 39 yatırıma 35,5 milyon dolar yatırdı

Sözlerine ANSİAD'ı bu tür organizasyonları nedeniyle kutlayarak başlayan Aslanoba Gıda A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Aslanoba, kendi hikayesini anlattı:

''Ben aslında sanayiciyim. Erikli Su'yun ikinci derecede temsilcisiydim. Ayrıldım. Çalışma hayatım su işine odaklı başladı. 2000'li yılların başında piyasanın hakimi olduk. Nestle peşimizde koşmaya başladı ve 2006 yılında ortak olduk. Mutlu bir evlilik oldu. 170 milyonluk yatırım yaptık. Zaman zaman hisselerimi sattım. Gayrimenkule yatırım yaptım. 2011 yılında gelen büyük dalgayı görmeye başladım''

Zaman içinde kadrolaşarak bugün 39 farklı firma ve fona 35,5 milyon dolar yatırdığını söyleyen Aslanoba, ''Bunların 4'ü fon, biri kuluçka merkezi, 3 şirket ve 10'da e-ticaret. Örneğin yemek sepeti.com en önem verdiğim e-ticaret oluşumu. Yemek sepeti aslında bir pazaryeri modeli. Alıcı ile satıcıyı bir araya getirerek komisyon alıyor. Gitti-Gidiyor.com 217 milyon dolara satıldı. 1-2 yıl içinde 1 milyar dolar edecek'' dedi.

Dijital zekamızı geliştirmeliyiz

İnternet denen icadın yeni iş modelleri doğurduğunu söyleyen Aslanoba, ''Askeri bir proje olarak başlayan internet çağın icadı oldu. Tıpkı transistorun icadı gibi. Bu yeni dönüşüm aracıyı ve verimsizliği ortadan kaldırıyor. Bunu mega bir dalga olarak görmek gerekir. Bu çağa ayak uydurabilmek için herkesin dijital zekasını ve bilgilerini geliştirmek zorunda''

İnternet üzerinden alışveriş bizde çok az

Türkiye'de her beş kişiden üçünün kredi kartı ve 40 milyon internet kullanıcısı bulunduğunu dile getiren Aslanoba, şöyle devam etti:''Bu alanda pek çok olumlu gösterge var. İnternet kullanılıyor, sosyal medya kullanılıyor. Ama internet üzerinden alışveriş istenen seviyede değil. Şu anda yüzde 1 civarında. Bu oran İskandinav ülkelerinde yüzde 15, Almanya'da yüzde 8, ABD'de yüzde 10 civarında. Bizde de bu oranın artmasını bekliyorum. Çünkü bu sektör de istihdam yaratmaya başladı. Reklamlar dönüyor. Fatih Terim'in hepsiburada.com için yaptığı TV reklamını çok beğendim. Sektöre yeterince para girerse bizde de bu oran artacak. Sektör ilgi çekiyor. Örneğin Antalya'ya gelip 50 milyon harcayarak bir otel yapan kişiyi kimse tanımaz. Ben 35 milyon yatırdım İstanbul'da tanımayan yok. Yaptığım işi çılgınlık olarak görenler var ama, dünyada benim gibi seri yatırımcı o kadar çok ki. Bundan sonra ne yapacaksınız derseniz. Bu pazarın 3 sene sonra çok daha iyi olacağını, yüzde 60-65 değerleneceğini düşünüyorum. Pazara ilk giren avantajını kullanarak 3 yıl sonra karlı olanlara yatırım yapmaya devam edeceğim ''

 Teknoloji odaklı düşünmek lazım

Devletin zaman zaman destek ve teşvikler verdiğini hatırlatan Aslanoba, ''Kime destek verileceğini üniversite hocaları belirliyor. Onlarla bu iş olmuyor. Ürün odaklı değil, müşteri odaklı düşünüyorlar. Yanlış. Ürününe aşık insanlar görüyorum. Gelir modeli yok, müşteriye hizmet yok. Bizim artık teşvik verirken teknoloji odaklı düşünmemiz lazım. Başarı için ekibin, işe odaklı, tutkulu, hırslı bir ivme göstermesi lazım'' diye konuştu.

Soru ve cevaplar

''Son beş yılda bir değişim yaşanıyor kabul. Ancak ben bu değişimi anlayamıyorum. Bizim gibi eski usul iş yapanlar bu değişimin içinde değiliz. Biz de yapacağız?'' şeklindeki bir soruya Prof. Dr. Erhan Erkut, ''15 sene sonra şu andaki işlerin yarısı olmayacak. Ya bu sisteme adapte olacağız ya da yeni ve başka işlere gireceğiz. Diplomanın bile raf ömrü beş yıla düştü. Kendimizi sürekli yenilemek ve öğrenmek zorundayız'' diye yanıt verdi.

Aynı soruya Hasan Aslanoba'da, ''Olumsuzluklar yanında çok büyük fırsatları da görmezden gelemeyiz. Bilgiye ulaşmak o kadar kolaylaşıyor ki; demokratikleşme dediğimiz şey kendiliğinden oluşacak. İnternet zenginleri doğacak, bu sayının artması gerekiyor. Bunun için internete ciddi zaman ayırmamız ve öğrenmemiz gerekiyor. Öğrenmenin de sonu yok'' diye yanıtladı.

 Türkiye'de sermaye bulmak kolay

Türkiye'de 16 yatırımcıdan birinin kadın olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Erhan Erkut, ''yatırımcılığı cinsiyet eşitliği ile ilgisi yok aslında. Kadınlarımızı bu sektöre nasıl sokarız bu sorunu çözmeliyiz. Hep erkek kazanmak zorunda değil ki, kadınlar da taşın altına elini soksunlar, ondan sonra erkekler kalp krizi geçiriyor'' dedi.

Girişimcilik konusunda en büyük sorunun üniversiteler olduğunu, hocaların girişimcilikten bir şey anlamadıklarını söyleyen Erkut, ''Türkiye'de sermaye bulmak çok kolay, girişimci bulmak zor. Maalesef üniversitelerimiz liderlik yapamıyorlar. Hocalar girişimcilikten hiç bir şey anlamıyor. Devlet, hocaların önerdiklerine 100 bin TL hibe veriyor. Hibeciler türedi. Ben 4 kez hibe alan tanıyorum. Bir şey ürettikleri de yok. Devlet asıl hasan bey gibilerin yatırımlarına destek vermeli ve riski paylaşmalı'' diye konuştu.

Gecenin sonunda ANSİAD Başkanı Ali Eroğlu ve Toplantı Başkanı L.Hilmi Ünsal, konuşmacılar Prof. Dr. Erhan Erkut ve Hasan Aslanoba'ya birer plaket verdiler.